wtorek, 3 grudnia 2013

Konkurs świąteczny

Nadszedł ten czas, już niedługo Święta. Z tego właśnie powodu chciałabym komuś z Was sprawić dodatkowy prezent pod choinkę.


A teraz oczywiście zasady:
1. Organizatorem konkursu jest właścicielka bloga http://zakazane-ksiazki.blogspot.com/, Alyss M oraz wydawnictwo Bernardinum
2. W konkursie mogą brać udział tylko osoby mieszkające na terenie Polski.
3. Wziąć udział mogą zarówno osoby posiadające jak i nieposiadające bloga.
4. Nagrodą główną jest książka Zabawka Boga Tadeusza Biedzkiego (recenzja tutaj). Przewidziane jest również wyróżnienie w formie niespodzianki.
5. Fundatorem książki jest wydawnictwo Bernardinum, za to wyróżnienia właścicielka bloga.
6. Konkurs trwa od dnia dzisiejszego (3 grudnia 2013) do dnia 18 grudnia 2013 do godziny 23.59.
7. Wyniki zostaną ogłoszone do 3 dni po zakończeniu konkursu. Skontaktuję się wtedy ze zwycięzcami, którzy będą mieli 3 dni na podanie mi danych do wysyłki, w przeciwnym wypadku nagroda przejdzie na inną osobę.
8. Byłoby miło, gdyby osoby posiadające bloga dodały powyższy baner do konkursu.
9. Zastrzegam sobie prawo do zmiany zasad konkursu i ewentualnych opóźnień w ogłoszeniu wyników.
10. Razem ze mną w jury będzie osoba postronna, więc nikt nie będzie faworyzowany.

Zadanie konkursowe i wzór zgłoszenia

Należy wyrazić chęć do udziału poprzez zwykłe "Zgłaszam się", podać swój adres e-mail, nick pod którym się podpisujecie (w przypadku osób anonimowych proszę o podanie pseudonimu) oraz odpowiedzi na pytanie: Dlaczego uważasz, że to właśnie Ty powinieneś wygrać tę książkę?
Wzór zgłoszenia:
Zgłaszam się!
Nick:
E-mail:
Moja odpowiedź:

Życzę wszystkim powodzenia :)

W poszukiwaniu Zabawki Boga

Zabawka Boga

Autor: Tadeusz Biedzki
Wydawnictwo: Bernardinum
Ilość stron: 319
Moja ocena: 8/10

Autor dostaje list od dawnego przyjaciela, zakonnika z Etiopii, który trafił na ślad pamiątki sprzed dwóch tysięcy lat. Odnalezienie jej-ze względu na pierwszego właściciela- byłoby światową sensacją. Mnich prosi przyjaciela o podjęcie poszukiwań. Autor jedzie do klasztoru św. Katarzyny na Synaju, gdzie odbiera kopertę z wierszem-szyfrem. Wynika z niego, że musi przebyć trasę z Jerozolimy do Efezu. Czyni to, ale dowiaduje się niewiele. Dopiero kolejne podróże, wizyty w klasztorach Prowansji i w kościołach Lalibeli w Etiopii stwarzają mu szansę na odnalezienie historycznego skarbu. Czy ją wykorzysta?
"Jakże dobitnie brzmiały jego ostatnie słowa: 'Któregoż z proroków nie prześladowali ojcowie wasi? Pozabijali też tych, którzy przepowiedzieli przyjście Sprawiedliwego, którego wy zamordowaliście'."
 Ta książka to moja pierwsza styczność z autorem i muszę przyznać, że jestem mile zaskoczona. Prostota języka przeplatana ze słowami zamierzchłymi tworzy ciekawą mieszankę. 
  Na początku chciałabym zwrócić uwagę na podział powieści nie tylko na rozdziały, ale także na części. W każdej z nich inna osoba jest głównym bohaterem, na którego losach się skupiamy. Wszystko zaczyna się w czasach współczesnych, gdy autor (jedynie w tej części stosowana jest narracja pierwszoosobowa, w całej reszcie trzecioosobowa) otrzymuje list od swego przyjaciela Andrzeja. Kolejne części mówią o losach św. Jana i Matki Bożej oraz Jefraima; Alfeusza- wnuka Jefraima; oraz templariusza Rajmunda. Losy poszczególnych bohaterów toczą się odpowiednio w I, II, XII, XIII oraz XXI  wieku. Niemal idealnie są przy tym opisane realia z tamtych czasów- gospodarka, polityka, szczegóły z życia codziennego mieszkańców poszczególnych miast i wyznawców różnych religii. Najlepiej było widać swego rodzaju kontrast w opowieści Rajmunda- wyszczególnione były różnice w postępowaniu chrześcijan i muzułmanów. 
"Część chrześcijan wykupiła się, większość nie miała pieniędzy i została wzięta w niewolę. Stało się tak, mimo że patriarcha Herakliusz oraz liczne bogate rodziny chrześcijańskie wywozili swoje bogactwa wozami. Muzułmanie byli zdumieni takim brakiem solidarności u chrześcijan."
  Dzięki powieści można także dowiedzieć się o wielu ciekawych miejscach, takich jak kościoły Lalibeli wykute w skałach. Minusem jest to, że autor nie daje zbyt dużych opisów do nich, jednak w większości zapełniają to fotografie oraz rysunki zamieszczone w książce. Akcja w większości przypadków toczy się szybko, ale przy tym nad wyraz ciekawie i na każdej stronie coraz bardziej się rozkręca. Fabuła z początku przypominała mi coś w stylu Pana Samochodzika, jednak później porzuciłam to porównanie, bo jednak Zabawka Boga dużo się od niego różni. Nie ma tutaj tak popularnego motywu wyścigu po skarb, jedynie jego szukanie, które zresztą opisane jest bardzo interesująco.
  Większość wydarzeń oczywiście bazuje na wydarzeniach historycznych, jak wyprawy krzyżowe do Ziemi Świętej, budowanie kościołów w skałach, czy istnienie opisanych klasztorów. Szczerze mówiąc, to troszeczkę się zawiodłam nad opisem templariuszy- spodziewałam się o wiele więcej i nie mogłam się tych fragmentów doczekać, jako że się bardzo interesuję zakonami rycerskimi. Ale niestety troszeczkę się zawiodłam, chociaż podbudowała mnie na duchu stworzona przez nielicznych zakonników siatka szpiegowska. Wszystko stało się o wiele ciekawsze. Dodatkowo wprowadzony został motyw "pierwotnego chrześcijaństwa", którego szukał brat Andrzej i którego opis znajduje się pod koniec powieści.
  Jako że ja zbyt dużo czasu na czytanie nie miałam, to troszeczkę mi się lektura rozciągnęła na parę dni, jednak jestem pewna, że połknęłoby się ją w maksymalnie dwa wieczory. Wciąga niesamowicie, często nie da się jej odłożyć, bo chce się dowiedzieć, co będzie dalej.
"Król uśmiechnął się:- zawsze uczyłeś mnie, że jeśli człowiek czegoś bardzo pragnie i mądrze do tego zmierza, osiągnie nawet to, co wydaje się nieosiągalne."
Podsumowując, książka jest naprawdę warta przeczytania ze względu na  wprowadzenie elementów historycznych oraz ważnych miejsc i, moim zdaniem, niesamowicie ciekawych. Barwy dodaje także dreszczyk emocji i ciągłe pytanie "Co będzie dalej?". Także tematyka jest niespotykana- nikt chyba jeszcze nie pisał o takich rzeczach, jak zabawka Boga, tym bardziej, jeśli jest to tak prosta i pospolita na pozór rzecz. Jednak co nią jest? Cóż, tego możecie przekonać się się sami...

Za egzemplarz powieści serdecznie dziękuję wydawnictwu

środa, 20 listopada 2013

Cykl opowiadań Andrzeja Pilipiuka "Rzeźnik drzew"



 Rzeźnik drzew

Autor: Andrzej Pilipiuk
Wydawnictwo: Fabryka Słów
Ilość stron: 479
Moja ocena: 9/10

Przetrącony kręgosłup ziemskiej cywilizacji. Terroryści. Rewolucjoniści.  Łowcy zombiaków. Pokrzyżowane szyki. Mroczne śledztwa. Ci wspaniali Kozacy. Widokówka z Petersburga. Szczypta PRL-u. Trochę po chińskiemu... Trzeszczące granice światów. I spotkanie ze starym znajomym, doktorem Skórzewskim.

"-Ale co to właściwie jest?
- Byt. Może rozumny nawet. Coś jak demon wrośnięty w drzewo, uwięziony, a może tylko pasożytujący. Sam tego nie wycinaj. Nawet nie próbuj. Tu trzeba fachowca."
  
Przede wszystkim ta książka była moją pierwszą stycznością z twórczością pana Pilipiuka i muszę przyznać, że jestem bardzo mile zaskoczona. Na cały tomik składa się 12 opowiadań o różnej tematyce, dziejące się w różnych okresach (parę za czasów PRL-u, parę w czasach dzisiejszych, w pierwszych latach XX wieku m.in.). Oprócz dwóch pierwszych, żadne z nich raczej nie jest ze sobą powiązane, z wyjątkiem oczywistej powtarzalności wydarzeń historycznych.
   Pierwsze na co chciałabym zwrócić uwagę, to wprowadzona atmosfera tajemniczości. Każde z opowiadań kryje coś w sobie, czego dowiadujemy się dopiero pod koniec, więc przez cały czas trzyma nas w napięciu i wyczekiwaniu na rozwiązanie sytuacji. Niestety większość z nich wcale nie kończy się dobrze, w każdym z nich zawarta jest śmierć. Najbardziej spodobało mi się jednak manewrowanie autora różnymi stylami. Pomimo tego, że w każdej z historii zastosowany jest troszeczkę różniący się styl, to spokojnie można rozpoznać styl Pilipiuka w każdym calu.

"- Magia może być zła albo jeszcze gorsza- westchnął jasnowidz.- To jak płomień. Trochę da się okiełznać, ale wystarczy chwila nieuwagi i człowiek zaczyna się palić."

   Jedną z rzeczy dopełniających klimat tajemniczości były zakończenia- co prawda niezbyt szczęśliwe, za to dające nam do myślenia. Nic prawie nigdy nie było jednoznaczne, za to wszystko co do joty ponure i czasem nawet przyprawiające o dreszcze. Do każdej z historii możemy dopowiedzieć sobie wydarzenia późniejsze, które według nas mogły się przydarzyć, czyli tak naprawdę (oprócz paru) żadna z nich nie miała jednoznacznego końca.
   Bohaterowie zazwyczaj nie są jakoś szczegółowo opisani pod względem wyglądu, jednak pod względem charakteru są wykreowani całkiem nieźle.
   Najbardziej zwodniczą rzeczą jest to, że opowiadania z początku są normalne- zadanie tajnej policji w Petersburgu chociażby- jednak po pewnym czasie wplatane są w nie elementy fantastyczne. To tworzy niesamowite po prostu złudzenie, że wszystko jest realistyczne, a nie z dodatkiem rzeczy nienaturalnych. W każdym razie ja miałam takie odczucie. Dodatkowym plusem jest także język, jakim historie są opisane- niezbyt prostu, ale też nie za trudny, powiedziałabym w sam raz dla starszych i oczekujących więcej czytelników.

" Co za tępy trep, pomyślał prezydent, gdy za gościem zamknęły się drzwi. Kto go zrobił szefem sztabu?
   Co za głupi cywilny dupek, pomyślał generał, schodząc po schodach. Kto takiego kretyna wybrał na prezydenta?"

  Zapomniałam także nadmienić, że pomimo panującego w opowiadaniach ponurego klimatu, autor wplótł również zabawne i dowcipne wątki, co od razu w miarę rozjaśniło i uczyniło lekturę ciekawszą. Brak tutaj wątków miłosnych, ewentualnie drobne wzmianki o nich, jednak nie jest im poświęcone tak znaczna część powieści, jak w typowych książkach dla młodzieży. Są tylko niemal nic nieznaczącymi wątkami.

  Naprawdę polecam Rzeźnika drzew wszystkim czytelnikom zainteresowanym fantastyką, jest to naprawdę świetna lektura, która Was nie rozczaruje i zapewni wiele przyjemnych chwil przy lekturze. Ja czasami nie mogłam się oderwać, bo po prostu musiałam doczytać opowiadanie do końca.

czwartek, 14 listopada 2013

Andrzej Sapkowski "Miecz Przeznaczenia"

Miecz przeznaczenia

Autor: Andrzej Sapkowski
Wydawnictwo: superNOWA
Ilość stron: 342
Moja ocena: 10/10

"  Syrenka wdzięcznym gestem podała mu rękę do pocałowania.- A tak. Bo ja też cię kocham, głupku. A co to by była za miłość, gdyby kochającego nie było stać na trochę poświęcenia."

   Jeden z dwóch tomów o przygodach Geralta napisanych przed sagą o wiedźminie. Innymi słowy nie jest to tradycyjna powieść, tylko zbiór opowiadań o tym bohaterze.
   W sumie tych krótkich historii jest sześć, każda dzieje się gdzie indziej, są inni bohaterowie, więc nie ma rutyny. Każda opowiada o poszczególnych wydarzeniach z życia naszego wydarzenia, są zupełnie różne- chociaż w żadnej nie brakuje jego zapędów do kobiet, chociażby były to kurtyzany. Tak więc może po kolei napiszę co nieco o każdej z nich. 
  Pierwszą historią jest "Granica możliwości". Geralt poznaje Borcha Trzy Kawki, który zresztą będzie wraz z nim podczas większości wydarzeń.(Z ciekawostek, to herb Trzy Kawki naprawdę istnieje w polskiej heraldyce.) Pojawia się również Jaskier, niedościgniony i puszczalski poeta, przy którym możemy się nieźle pośmiać; oraz czarodziejka Yennefer, w której nasz ulubiony wiedźmin jest zakochany. I tak wszyscy oni dołączają do wielkiego pochodu dworu królewskiego na... złotego smoka. Ale co z nim zrobią?
  Jest to zdecydowanie jedno z lepszych opowiadań w tej książce, porywające i pełne akcji, dostosowane do prawie każdego czytelnika (dla młodszych niezbyt się nadaje ze względu na pewne treści i przekleństwa).
Większość postaci poznaliśmy już w pierwszym tomie, jednak z każdą opowieścią dochodzą kolejne, niestety tylko epizodyczne. Fabuła każdej opowieści jest precyzyjnie skonstruowana, Sapkowski naprawdę zasłużył na tytuł mistrza fantastyki.

"Psiakrew, pomyślał, słysząc jak jej głos opada niby szmaciana piłeczka tocząca się po schodach. Rozpłacze się, pomyślał, nie ma dwóch zdań, rozpłacze się. Co robić, cholera, co robić?"

  Jednocześnie autor sprytnie żongluje powagą naszego wiedźmina i jego brakiem obycia wśród ludzi, co daje nam efekt wprost komiczny. Język jest prosty, więc dosyć szybko się czyta i powieść nas nie znudzi, gwarantuję to Wam. 
   Każda z opisywanych historii różni się od siebie. W jednej z nich Geralt ściga  dopplera (potrafiącego przybierać dowolną postać), w innej zajmuje się sobą i jego ukochaną czarodziejką Yennefer, a w jeszcze innej próbuje spełnić zachcianki księcia zakochanego w syrence. Tak więc za każdym razem dowiadujemy się nowych rzeczy, nowe wątki jak są wprowadzane, tak są zamykane (oprócz głównych bohaterów oczywiście).
Podsumowując "Miecz Przeznaczenia" według mnie jest podstawową lekturą jeśli chodzi o polską fantastykę, wypada i warto znać sagę o wiedźminie.

niedziela, 22 września 2013

Czterej chłopcy, jeden zdradziecki plan, całe królestwo do zdobycia.

Fałszywy książę

Autor: Jennifer A. Nielsen
Tytuł oryginału: The False Prince
Wydawnictwo: Literacki Egmont
Ilość stron: 380
Moja ocena: 8/10
Seria: Trylogia władzy


  W pewnej dalekiej krainie zanosi się na wojnę domową. Aby zjednoczyć  podzielone królestwo, arystokrata Conner postanawia posadzić na tronie mistyfikatora, udającego zaginionego przed laty księcia. Zmusza do zabiegania o tę rolę czterech chłopców.
 Jeden z nich, czternastoletni Sage, nie ufa Connerowi, ale wie, że zostanie fałszywym księciem to jego jedyna szansa na przeżycie. Konkurenci również się nie poddają. Kolejne dni odsłaniają niowe oszustwa i tajemnice, aż w końcu na jaw wychodzi prawda.
Kto wykaże się męstwem i wygra, a komu pisana jest porażka?

 "-Poprosiłam o twoje towarzystwo, bo przedtem szczerze mi odpowiedziałeś. Gdybym weszła do tej sali z twarzą usmarowaną błotem i spytała innego sługi, jak wyglądam, ukłoniłby się nisko i odrzekł, że wyglądam równie pięknie jak zawsze. Gdybyś był na moim miejscu, Sage, zrozumiałbyś, jak niewielu ludziom mogę ufać."

  Na wstępie chcę wszystkich straaasznie przeprosić za moją nieobecność przez ostatnie kilka miesięcy. Byłam zajęta innymi rzeczami niż czytanie, praktycznie przez całe wakacje byłam poza domem i nie mogłam zasiąść do komputera. Ale teraz wracam z czterema recenzjami do napisania, wiem że to trochę mało, ale zawsze coś, prawda? Jeszcze raz Was przepraszam i zapowiadam, że skoro niedługo są moje urodziny (dokładniej to 26 września), to oczywiście zorganizuję jakąś wygrywajkę :) Ale dosyć już tego, przejdźmy do tradycyjnej recenzji.

  Akcja powieści dzieje się w królestwie Carthyi w podobnym średniowieczu okresie. Głównym bohaterem, a zarazem narratorem jest czternastoletni chłopak o imieniu Sage, to z jego punktu widzenia brniemy przez wszystkie sytuacje i zdarzenia. Wszytko zaczyna się w momencie, gdy próbuje on wykraść trochę jedzenia dla swego sierocińca. Momentalnie jego los i położenie się zmienia się, nie wiadomo z początku czy na lepsze. Poznaje Connera oraz trzech innych chłopców- Latamera, Rodena i Tobiasa. Ich losy przez najbliższe dni wiążą się ze sobą. Sage ma dosyć trudny charakter i trzeba przyznać, niewyparzony język. Trudno z nim dojść do porozumienia i zmusić go do czegoś, jednak jest on  chłopcem bardzo mądrym i sprytnym. Co się z nim stanie dalej? Zobaczymy...

"- Jeśli nawet ta lekcja nie nauczyła cię niczego innego, Sage, to może zrozumiesz przynajmniej, że nie należy mi się przeciwstawiać. Byłeś w lochu prawie dwie doby. Wiedziałeś, że minęło tyle czasu?"

  Zdecydowanie "Fałszywy książę" zalicza się do szybkich i przyjemnych czytadeł na jeden-dwa wieczory. Akcja czasami jest przewidywalna, czasami nie. Tak pół na pół. Napisana prostym językiem nie sprawia problemów w czytaniu. Co prawda na początku troszeczkę nie mogłam się połapać który spośród dwóch chłopców to który (Roden i Tobias) ale później jakoś samo przyszło. Co do postaci, to wszystkie są całkiem nieźle wykreowane, a przodującymi osobami pod względem charakterem są zdecydowanie Sage i Conner- widać, że autorka najbardziej skupiła się na nich. 
  Tego, co stało się pod koniec powieści po części w ogóle się nie spodziewałam. Jedna rzecz była oczywista dla mnie- kto zasiądzie na tronie, jednak inne rzeczy związane z tym były dla mnie zaskoczeniem. W końcu też znalazłam kolejną książkę bez chyba żadnego romansu, wolną od tych wszystkich tematów (poprzednimi tego typu powieściami były przeważnie te z "Uniwersum Metro 2033"). 

"- Co się stanie z chłopcami, którzy nie zostaną wybrani?
   Conner zawahał się na moment, po czym odparł:
  - Jeszcze nie wiem.
  Wszyscy obecni w pokoju wiedzieli, że to kłamstwo."

  Podsumowując jest to lekkie czytadło na jesienne wieczory, którego kontynuacji wypatruję z niecierpliwością. Pomimo tego,  że niektóre rzeczy są zapożyczone z innych powieści, to ta książka bardzo mi się podobała i i już nie mogę się doczekać kolejnych części. Gorąco polecam wszystkim wielbicielom średniowiecza i intryg.

środa, 29 maja 2013

Nowa szkoła, nowe Zasady, nowe doświadczenia.

Wybrani

Autor: C.J. Daugherty
Tytuł oryginału: Night School
Wydawnictwo: Otwarte
Ilość stron: 432
Moja ocena: 7/10
Świat Allie legł w gruzach. Jej ukochany brat zaginął, a ona została aresztowana- kolejny raz. Rodzice podejmują desperacką decyzję o wysłaniu dziewczyny do elitarnej szkoły z internatem. Akademia Cimmera nie jest jednak zwyczajną szkołą. Panują tu dziwne zasady, a uczniowie to w większości bogate dzieci wpływowych rodziców. Kiedy jedna z uczennic zostaje zamordowana, Allie zaczyna rozumieć, że Akademia Cimmera skrywa mroczny sekret. Czy w jego odkryciu pomoże dziewczynie przystojny Sylvain? A może outsider Carter?

"- Tak. To naprawdę okropne. Ale jesteś tutaj. I żyjesz. Dopiero cię poznałam, Allie, ale już wiem, że jesteś cudowna. Być może twoja rodzina jest straszna, ale wyłącznie od ciebie zależy, co zrobisz teraz ze swoim życiem."

Główną bohaterką jest szesnastoletnia Alyson, która po zaginięciu brata zachowuje się coraz gorzej. Coraz częściej nadużywała alkoholu i robiła różne rzeczy, po których kilka razy została złapana przez policję. W końcu zostaje posłana do Akademii Cimmera, która bądź co bądź jest niecodzienną szkołą. Panują w niej surowe Zasady, na początku Alli uważa szkołę za więzienie i nie chce znajdować się w tym miejscu. Jednak z czasem zaczyna mieć na to zupełnie inny pogląd... Dzieją się tutaj rzeczy z początku niezrozumiałe.
Pierwsze o czym muszę tutaj wspomnieć, to jest niezwykłe podobieństwo (przynajmniej wydarzeń początkowych) do "Dziewczyn z Hex Hall" autorstwa Rachel Hawkins. Mniej więcej to samo- szkoła z internatem, banda znienawidzonych dziewczyn, przystojni chłopcy, a następnie seria ataków w wyniku których (o ile dobrze pamiętam) ginie człowiek. Tak więc ta powieść może w paru aspektach nie jest oryginalna, ale poza tym jest całkiem niezła.
Akcja rozwija się powoli, z  każdym rozdziałem biegnie coraz szybciej i szybciej. Po prostu nie da się od niej oderwać, co dodatkowo potęguje język- prosty i zrozumiały. Atmosfera wprowadzona w fabule jest bardzo specyficzna, bowiem wszystko dzieje się w starym dworzyszczu i jego okolicach, nie ma żadnych urządzeń elektrycznych (tylko nauczyciele mają do niektórych dostęp). 

" - Wielkie brawa dla Allie. Błyskawicznie wspięła się na sam szczyt drabiny sukcesu Cimmerii. Myślę, że zasłużyła na drinka. A co sądzi o tym  publiczność?- Schyliła się i podała jej w połowie opróżnioną butelkę wódki."

Bohaterowie tworzą specyficzną mieszankę. Z początku wydaje się nam, że osoby przedstawione w książce są całkiem zwyczajni i całkiem mili (albo niemili- w zależności od osoby), jednak potem prawda wychodzi na jaw. A jest ona w pewnych przypadkach co najmniej zaskakująca. Nie brakuje to wątków miłosnych, w pewnej mierze wiążą się one z dalszymi losami bohaterów. Na drodze Allie stają dwaj chłopcy- Sylvain oraz Carter. Obydwaj mają różne, żeby nie powiedzieć zupełnie inne, charaktery. Tak samo inni bohaterowie- mają swoje wady i zalety, są niepowtarzalni. 
Ogólnie rzecz biorąc jest to raczej lekkie czytadło, delikatne romansidło, które porywa nas swoją akcją, cokolwiek rozwijającą się cały czas, a także nieskomplikowanym językiem. Nie jest fantastyką, nie dostrzegam tutaj na razie żadnych elementów tego gatunku. Polecam ją wszystkim miłośnikom takich klimatów, ni to średniowiecznych, ni to nowoczesnych.

Google+


Tak jak chyba już wszyscy słyszeli, niedługo z blogspota zniknie opcja obserwatorów. Robię więc tak, jak cała reszta blogerów i założyłam sobie konto na Google+, gdzie podpisuję się jako Alyss M. (Niewiele się u mnie pod względem nazwy zmieniło.) Dodałam także stosowną opcję nad Obserwatorami, tak abyście dalej mogli śledzić moje poczynania, o ile oczywiście chcecie :) Z mojej strony postaram się nie zapomnieć o żadnym blogu, którego jestem obserwatorem i, gdy tylko się pojawi taka opcja, dołączyć do kręgów.